Platan Ísbjarnarblús kom út þann 17. júní 1980 en upptökur höfðu farið fram snemma árs í stúdíói SG-hljómplatna, Tóntækni í Ármúla 3, sem var í eigu Svavars Gests. Upptökum stjórnaði Sigurður Árnason, fyrrum bassaleikari Náttúru, en hann starfaði sem upptökumaður í Tóntækni á þessum tíma. Sigurður hafði mikla trú á þessum unga tónlistarmanni sem kallaði sig Bubba Morthens og sá að þarna var upprennandi listamaður á ferð, sem hafði stórar hugmyndir en minna af peningum. Sigurður hikaði þó hvergi og fór að vinna við plötuna af fullum krafti. Ekki var þó Svavar Gestsson á eitt sáttur þegar fór að líða á ferlið þar sem Sigurður Árnason hafði vísvitandi ekki haft fyrir því að skrá upptökutímana of samviskusamlega. Skráðir upptökutímar voru því langtum færri en raunverulegir tímar og kom það sér vel fyrir unga manninn þegar kom að því að greiða fyrir tímana.
Sigurður Árnason lét greinilega innsæi sitt ráða ferðinni og gerði því það sem hann gat til þess að platan yrði að veruleika. Mikil stemning var í hljóðverinu og gjarnan margir menn viðstaddir. Þarna komu Pollock-bræður mikið við sögu og Sigurgeir Sigmundsson, þá 17 ára gamall, mætti og spilaði í fyrsta skipti inn á plötu. Sigurgeir spilar meðal annars sólógítarinn í lögum eins og Ísbjarnarblús, Hrognin eru að koma og Agnes og Friðrik. Fáir hafa átt eins mikinn stórleik í sínum fyrstu upptökum.
Þegar upptökum var lokið og Bubbi og Sigurður voru einir eftir í stúdíóinu fannst Sigurði vanta eitt lag í viðbót, eitt kassagítarlag. Þeir höfðu þegar tekið upp lagið Spánskur dúett í Breiðholti og stakk Bubbi upp á því að nota það, en Sigurður Árnason vildi frekar að þeir myndu nota annað lag sem hann hafði heyrt Bubba spila en þeir höfðu ekki tekið upp. Það var lagið Stál og hnífur. Bubbi hafði samið þetta lag árið 1979 en aldrei klárað það, þó hann hefði spilað það áður. Í hans huga var þetta aðeins grunnur að lagi sem væri ekki fullmótað og ætti eftir að klára. Það varð þó úr að Sigurður settist við takkana og Bubbi settist á koll fyrir framan hljóðnema og spilaði Stál og hníf. Flestir þekkja framhaldið af sögunni en færri þekkja söguna á bak við gítarinn sem var notaður við þessa upptöku.
Tíu árum fyrr, eða árið 1970, gekk Gunnar Þórðarson til liðs við Ríó Tríó og fór að spila reglulega með þeim. Sumarið 1972 kynntust Ríó Tríó-menn svo Bandaríkjamanninum Robert Force, en Robert þessi varð svo kveikjan að því að Ríó Tríó hélt til Bandaríkjanna fyrir jólin 1972 og spilaði þar á samkomu Íslendinga í New York og svo einnig á fleiri smærri skemmtunum fyrir utan Washington og víðar. Varð þessi ferð eins konar prófraun fyrir það sem koma skyldi en Robert Force hafði á endanum bókað þá á hátt í 80 tónleika í háskólum víðs vegar um Ameríku sumarið 1973.
Ameríkuferð Ríó Tríó var fyrir margra hluta sakir merkileg. Þeir félagar keyptu sér gamla skólarútu og keyrðu á henni þvers og kruss um Ameríku í fjóra eða fimm mánuði. Samband íslenskra samvinnufélaga (SÍS), eða Sambandið eins og það var kallað, styrkti Ríó Tríó til fararinnar. Sagan segir svo að fjársterkur íslenskur fiskútflytjandi hafi keypt Martin-gítara fyrir þá félaga. Gunnar Þórðarson og Ólafur Þórðarson völdu sér sitthvorn Martin D-35-gítarinn, árgerð 1973, og Ágúst Atlason valdi sér Martin D12-20, árgerð 1972, en ekki fylgdi sögunni hvort Helgi hafi fengið nýjan bassa.
Gítar Ágústar var 12 strengja gítar og var með svokallað slotted headstock, hliðar og bak úr mahóní, topp úr greni og búk sem nær að fjórtánda bandi, en svona gítarar komu fyrst á markað árið 1964. Martin D-35, eins og Gunnar og Ólafur fengu, kom fyrst á markað árið 1965. Hann var með topp úr greni, hliðar og bak úr rósaviði og þrískiptu baki sem varð eitt helsta einkenni gítarsins. D-35 byggði á hinum sígilda D-28 sem kom fyrst fram árið 1931 og hefur haft mikil áhrif á þróun kassagítarsins, enda byggir nær öll nútíma gítarsmíði á sömu grunnhönnun. Brasilískur rósaviður var farinn að verða af skornum skammti upp úr 1960 og því kom Martin með þá hugmynd árið 1965 að nýta þrjá mjórri viðarbúta í bakið í stað tveggja breiðra eins og á D-28 og nýta þannig viðinn betur. Þeir félagar hafa því verið komnir með ein glæsilegustu hljóðfæri sem völ var á á þessum tíma og þekktist varla annað eins á Íslandi.
Til gamans má geta þess að Gunnar Þórðarson notaði sinn gítar áfram næstu 30 árin eða svo, eða þar til Rúnar Gunnarsson hjá Sjónvarpinu eignaðist gítarinn, og síðar var það Örn Arnarson, tónlistarstjóri Fríkirkjunnar í Hafnarfirði, sem eignaðist hann og má eflaust sjá gítarnum bregða fyrir í tónlistarflutningi kirkjunnar enn í dag. Örn Arnarson eignaðist einnig 12 strengja gítarinn hans Ágústar Atlasonar, Martin D12-20, en svo var það Guðmundur Kristinn Jónsson, eða Kiddi Hjálmur, sem einnig er oft kenndur við Hljóðrita í Hafnarfirði, sem eignaðist gítarinn og er hann í dag í hljóðveri Hljóðrita í Hafnarfirði.
Víkjum nú aftur að upptökum á Ísbjarnarblús árið 1980. Mike Pollock hafði komið með Martin-gítar í hljóðverið. Um það hafði Bubbi Morthens eftirfarandi að segja í viðtali við Mattías Má Magnússon á Rás 2 þann 26. maí 2020:
„Óli Þórðar heitinn, hann átti Martin-gítar, sem var bara eini Martin-gítarinn á Íslandi sem við vissum um, og Mikki var allt í einu kominn með þann gítar. Og ég bara: Vá, Martin! Þú veist, það flottasta var bara Yamaha og svo Hagström. Þetta voru eiginlega lélegustu gítararnir sem þú gast verið með. Og ég spilaði Stál og hníf á þennan Martin-gítar…“
Þarna var sem sagt kominn Martin D-35-gítarinn hans Ólafs Þórðarsonar sem hann hafði eignast í Ameríku árið 1973. Gítarinn var því aðeins sjö ára gamall þegar Bubbi notaði hann til þess að hljóðrita Stál og hníf. Samkvæmt Jóni Kjartani Ingólfssyni í Hljóðfærahúsinu átti Ólafur Þórðarson þennan gítar allt til dauðadags, en Ólafur lést árið 2011. Það má því gera ráð fyrir því að einhver af afkomendum eða ættingjum Ólafs hafi þennan gítar í fórum sínum í dag.
Það er stundum sagt um gamla gítara: „Ef þeir gætu nú aðeins sagt sína sögu.“ Það er því sérstakt til þess að hugsa að nú hvíli þessi gítar jafnvel hljóður inni í skáp í einhverju húsi í Reykjavík og geymi með sér söguna af því þegar hann var notaður til að hljóðrita eitt þekktasta lag íslenskrar dægurlagasögu.
Yfir Esjuna 